بەهمەنی قوبادی: دووان لەو منداڵانە دیار نین کە فیلمی ژیان لە سنووریان دەرهێناوە

بەهمەنی قوبادی: دووان لەو منداڵانە دیار نین کە فیلمی ژیان لە سنووریان دەرهێناوە

خەڵک

لێدوانی بەهمەن قوبادی لەگەڵ ڕادیۆ Multicult FM سەبارەت بە فیلمی"ژیان لە سنوور" لە فیستیڤاڵی بەرلیناڵە. قوبادی لەو چاوپێکەوتنەدا دەربارەی فیلمی ژیان لە سنوور قسە دەکات و دەربارەی ئەو منداڵانە و شێوازی کارکردنیان لەو فیلمەدا روونکردنەوە دەدات.


ئێمه‌ نه‌مانده‌ویست فیلمێکی له‌م جۆره‌ دروستبکه‌ین یان ڕاستتر بڵێم له‌ پلانماندا نه‌بوو بیکه‌ین به‌ فیلم ، ئێمه‌ چەند کامێرامان کڕی و دامانه‌ ده‌ست منداڵه‌کان له‌ که‌مپه‌کاندا و ده‌مانه‌وسیت فێری وێنه‌گرتن و فیلم دروستکردنیان بکه‌ین. ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌رکات ئه‌م منداڵانه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ شاره‌کانی خۆیان و شتێکی تری له‌م جۆره‌ ڕوویدا بتوانن وێنه‌ و ڤیدیۆ بگرن و بڵاوی بکه‌نه‌وه‌ له‌ رێگای تۆرە کۆمەڵایەتیەکانەوە پیشانی جیهانی بده‌ن ئه‌وه‌ی به‌ سه‌ریاندا ڕوده‌دات. ئه‌م منداڵانه‌ نزیکه‌ی ۱۸ فیلمیان دروستکرد و ێمه‌ ۸ دانه‌مان له‌ نێوانیاندا هه‌ڵبژارد. ئێمه‌ چه‌ند شتێکی بنه‌ره‌تیمان فێرکردن له‌ باره‌ی سینه‌ماوه‌، ئه‌وانیش ئه‌م فیلمانه‌یان له‌ باره‌ی ژیانی خۆیانه‌وه‌ دروست کرد.
***

وه‌ک ڕۆژنامه‌نووس نا، به‌ڵکو ئه‌گه‌ر شتێکی له‌م جۆره‌ ڕویدا دوباره‌ ئەوان بتوانن وێنه‌ و ڤیدیۆ بگرن، بۆ نمونه‌ ئه‌گه‌ر منداڵه‌کان کامێرا و زانیاریان وه‌ک ئێستا هه‌بوایه‌ وێنه‌ و ڤیدیۆی ئه‌وه‌یان ده‌کرد که‌ ڕوی ده‌دا، چۆن داعش هێرشی کرده‌ سه‌ریان و خێزانه‌کانی کوشتن، ئه‌وان هه‌زاره‌ها چیرۆکیان به‌سه‌ردا هاتووه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچمان له‌ ئەرشیڤ بێت. من بیرۆکه‌که‌م له‌مه‌وه‌ سه‌ریهه‌ڵدا، و ده‌مه‌ویست وه‌ک وتم فێری وێنه‌ و ڤیدیۆگرتنیان بکه‌م. له‌ هه‌مان کاتدا چه‌ند هونه‌رمه‌ندێکم بانگهێشت کرد تا له‌م که‌مپانه‌ بمێننه‌وه‌ و ئه‌م منداڵانه‌ فێری هونه‌ر بکه‌ن به‌ڵام هیچ ڕوی نه‌دا چونکه‌ پێویستمان به‌ بودجه‌ی زیاتر هه‌بوو تا بتوانین بانگهێشتیان بکه‌ین له‌ ئێرانه‌وه‌ و له‌ که‌مپه‌کان بمێننه‌وه‌ مانگێک، دوو مانگ یان وه‌رزێک و ئه‌م منداڵانه‌ فێری هونه‌ر بکه‌ن.
***

نزیکه‌ی ٦ بۆ ۷ مانگ، له‌م ماوه‌یه‌دا فیلمێکی دۆکومێنتاری تریشم دروست کرد به‌ ناوی ئاڵای بێ وڵات له‌ باره‌ی دوو گه‌نجه‌وه‌ که‌ ئه‌توانم بڵێم هه‌مان چیرۆکی منیان هه‌بوو. یه‌کێکیان فڕۆکه‌وانه‌ و چه‌ند خوێندکارێکی منداڵی هه‌یه‌ که‌ فێری فڕۆکه‌وانیان ده‌کات، ئه‌وی دیکه‌ش گۆرانیبێژێکه‌ که‌ پیانۆ ده‌بات بۆ که‌مپه‌که‌ تا منداڵه‌کان فێری پیانۆ لێدان و مۆسیقا بکات. ئه‌م فیلمه‌م له‌ هه‌مان کاتدا دروست کرد که‌ هاوده‌میی منداڵه‌کانمان ده‌کرد تا فیلمه‌کانیان دروست بکه‌ن. هه‌ندێکیان له‌ نزیکی هه‌ولێر و ده‌وره‌به‌ری دهۆک بوون که‌ ده‌که‌وێته‌ نزیکی تورکیا و ئه‌وی دیکه‌ له‌ که‌مپه‌کانی کۆبانی بوون که‌ نزیکه‌ی ۱٥ کیلۆمه‌تر له‌ کۆبانیه‌وه‌ دوور بوو له‌سه‌ر سنوری سوریا و تورکیایه‌. ٤ که‌مپ بوون، هه‌روه‌ها ده‌مه‌وێت پێت بڵێم که‌ ئێستا ئاماده‌کاری بۆ به‌شی دوهه‌می ئه‌م فیلمه‌ ده‌که‌ین و له‌ گه‌ڕان به‌ دوای بودجه‌یه‌کین تا بتوانین ئه‌م کاره‌ جێبه‌جێ بکه‌ین. فیلمه‌که‌ له‌ باره‌ی ٤ منداڵی ئێزیدییه‌وه‌ ده‌بێت که‌ حکوومەتی کوردی شاره‌که‌یانی ڕزگار کردووه‌ له‌ ده‌ستی داعش، به‌ڵام شاره‌که‌ به‌ ته‌واوی مردووه‌ هه‌ر وه‌ک قه‌برسانێک وایه‌، ٤ منداڵه‌که‌ ده‌یانه‌وێت بگه‌ڕێنه‌وه‌ ماڵه‌کانیان به‌ڵام ماڵه‌کان بونیان نه‌ماوه‌، شاره‌که‌ بونی نه‌ماوه‌ چیتر.
***

من هه‌تا ئێستاش له‌ سه‌رده‌می منداڵیدا ئه‌ژیم، هه‌ست ده‌که‌م که‌ هێشتا منداڵم. چونکه‌ پێم وایه‌ که‌ هیچ منداڵیم نه‌بووه‌. بیرمه‌ که‌ منداڵ بووم شۆڕش به‌رپه‌کرا، پاشان جه‌نگی نێوان ئێراق و ئێران ڕویدا که‌ ماوه‌ی ۸ ساڵ به‌رده‌وام بوو، پاش ئه‌مه‌ له‌ چه‌ند ناوچه‌یه‌کی کوردی دیکه‌ شۆڕش به‌رپه‌کرا و من چومه‌ به‌غداد تا کاری سینه‌مای بکه‌م له‌سه‌ری. هه‌تا ئێستاش دۆخی له‌م جۆره‌ به‌رده‌وامه‌. هه‌ر بۆیه‌ که‌ له‌گه‌ڵ منداڵ کار ده‌که‌م هه‌ست ده‌که‌م که‌ منیش هێشتا منداڵم و ئه‌مه‌ هیوا و وزه‌م پێده‌به‌خشێت. ئه‌مه‌ دیارییه‌کی گه‌وره‌یه‌ له‌لایه‌ن خوداوه‌ که‌ من ئێستا ٤٦ ساڵم به‌ڵام وا هه‌ست ئه‌که‌م که‌ ۱٥ ساڵم فیلمه‌که‌ به‌ ته‌واوی دۆکومێنتارییه‌، ئه‌وه‌ی ڕویدا به‌ سه‌ریاندا دووباره‌ باسی ده‌که‌نه‌وه‌ بۆمان و ئێمه‌ دوباره‌ وه‌ک چۆن بڵێی دروستمان کرده‌وه‌. به‌ڵام له‌ سه‌ره‌تای هه‌ر یه‌کێک له‌ فیلمی منداڵه‌کان ده‌ڵێن که‌ فیلمه‌که‌ ڕاستییه‌ و له‌ باره‌ی ژییانی خۆیانه‌وه‌یه‌، ئێمه‌ چیرۆکێکمان دروست نه‌کردووه‌ که‌ بوون.
***

به‌ ڕای من جه‌نگ له‌ ڕاستیدا تۆقێنه‌رتر و به‌ ئازارتره‌ وه‌ک له‌ناو فیلمه‌کاندا که‌ هۆڵیوود دروستی ده‌کات، به‌ ڕای من ئه‌و فیلمانه‌ ساخته‌ن و له‌ جیاتی فیلم له‌سه‌ر جه‌نگ بکه‌ن باشتره‌ فیلم له‌سه‌ر مرۆڤایه‌تی و منداڵ بکه‌ن. منداڵه‌کان پێمان ده‌ڵێن که‌ ڕۆژانه‌ چیان به‌سه‌ر دێت به‌ڵام به‌هۆی نه‌بونی کامێرا و پێداویستی باش نه‌یان ده‌توانی پیشانمان بده‌ن. له‌ ڕاستیدا ئه‌وان چاوه‌ڕێن تا ئێمه‌ دوباره‌ ببیننه‌وه‌، هه‌میشه‌ په‌شۆكاوی ئه‌وه‌م که‌ ئه‌گه‌ر سبه‌ی بڕۆم بۆ لایان له‌وانه‌یه‌ یه‌کێکیان له‌وێ نه‌مابن ئیدی، نازانم بۆ کوێ ئه‌گه‌ری هه‌یه‌ بڕۆن به‌ڵام ئێستا دووان له‌ منداڵه‌کان دیارنین و نازانم له‌ کوێن. من دی.ڤی.دی و چه‌ن دیارییه‌کم له‌گه‌ڵ خۆم برد بۆ لایان به‌ڵام نه‌مدۆزینه‌وه‌. ئه‌مه‌ چیرۆکێکی سه‌خته‌ من ده‌گه‌ڕێم تا بیاندۆزمه‌وه‌. له‌مه‌ تراژیدی تر ئه‌وه‌یه‌ که‌ فیلمی ئه‌وان له‌ فیستیڤاڵی به‌رلیناڵ پیشان ده‌درێت، ئه‌وان ده‌بێت له‌وێ بن نه‌ک من! من هیچم نه‌کردووه‌ بۆ ئه‌م فیلمه‌، ئه‌وان ده‌بێت له‌وێ بن، ئێمه‌ هه‌وڵماندا به‌ڵام ئه‌وان نه‌یان ده‌توانی ڤیزا وه‌رگرن چونکه‌ پاسپۆرتیان نییه‌. ئێمه‌ قسه‌مان کرد له‌گه‌ڵ قونسوڵی ئه‌ڵمانی تا رێگه‌یان باتێ بڕۆن ۱بۆ۲ رۆژ و ئاماده‌ی فیستیڤاڵه‌که‌ بن، به‌ڵام ڕێگه‌ نه‌درا. ئه‌وان زۆر چیرۆکیان پێیه‌ تا به‌ میدیاکان بڵێن نه‌ک من! ئه‌مه‌ تراژیدیایه‌ و نه‌مده‌ویست بڕۆم بۆ فیستیڤاڵی به‌رلیناڵ، نازانم بۆ ده‌بێت بچم بۆ ئه‌وێ، ئه‌مه‌ خه‌مناكه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وان ده‌بێت له‌وێ بن. ئێستا ئاماده‌کاری ده‌که‌ین تا بتوانین کامێرا بنێرین بۆ که‌مپه‌کان و هه‌وپه‌یڤینێک له‌ ڕێی سکایپه‌وه‌ له‌گه‌ڵ بینه‌ران ئاماده‌که‌ین.
***

من یه‌که‌م ده‌رهێنه‌ری نێونه‌ته‌وه‌یی کوردیم، که‌ یه‌که‌م فیلمی کوردیم دروست کرد به‌ زمانی کوردی له‌ ساڵی ۲۰۰۰، ئه‌مه‌ تراژیدیایه‌! ئێمه‌ پێویسته‌ به‌هێزبین، تا ده‌نگمان به‌هێزتر و به‌هێزتر بکه‌ین. ئێمه‌ وڵاتێکمان نییه‌، سینه‌مایه‌کمان نییه‌ تا فیلمه‌کانمانی لێوه‌ نیشان بده‌ین. ئه‌مه‌ تۆقێنه‌ره‌، ئێمه‌ ٤۰ بۆ ٤٥ ملیۆن که‌سین که‌ لانه‌یه‌کمان نییه‌ هێشتا. سه‌یری کوردی تورکیا بکه‌ چییان لێ دێت، سوپای تورکیا ده‌یانکوژێت. هه‌موو چیرۆکێک له‌ باره‌ی کورده‌وه‌ تراژیدیایه‌ و ئێمه‌ ده‌بێت ئیش له‌سه‌ر ئه‌مه‌ بکه‌ین له‌ سینه‌مادا، هه‌زاره‌ها چیرۆکمان هه‌یه‌ که‌ هێشتا ئیشمان له‌سه‌ر نه‌کردوون.
***

من هیچ په‌یامێکی سیاسیم نییه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی من سیاسی نیم، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر سیاسه‌ته‌ که‌ ئێمه‌ ده‌کوژێت. من هه‌رگیز په‌یامێکم نه‌بووه‌ له‌ فیلمه‌کانمدا، ته‌نها ویستومه‌ به‌شێکی بچوک له‌ ژیانی خۆمان پیشان بده‌م. تا له‌ بینه‌ر و خاڵک بپرسم بۆچی بۆ نمونه‌ هێنده‌ جیاوازییه‌کی گه‌وره‌ هه‌یه‌ له‌ نێوان کورد و نه‌ته‌وه‌کانی تردا له‌ دورگه‌ی ناوه‌ڕاستدا.

ئه‌م بابه‌ته 814 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

PM:12:13:16/02/2016