پێشبینیەكان لەسەر نرخی نەوت و كاریگەری لەسەر مووچە

پێشبینیەكان لەسەر نرخی نەوت و كاریگەری لەسەر مووچە


خەڵك- ئومێد حسێن

لە ڕۆژی هەینییەوە نرخی نەوت بە ڕێژەی 2% بەرزبۆتەوە و ئاژانسی وزەی نێودەوڵەتی ئاشكرای دەكات، كە دابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان بە هێڵی كۆتایی گەیشتووە، هاوكات بانكی گۆڵدمان ساكس ڕەشبینی خۆی بە بەرزبوونەوەی نرخەكە نیشان دەدات، لای خۆشیەوە لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخی نەوت حكومەتی هەرێم بڕیارێك لەبارەی مووچەوە ئاشكرا دەكات.

"نرخی نەوت زیاتر بەرزدەبێتەوە"

بەگوێرەی ڕاپۆرتێك، كە ئاژانسی (ڕۆیتەرز) بڵاویكردۆتەوە، ئاژانسی وزەی نێودەوڵەتی جەختی كردۆتەوە، دابەزینی نرخی نەوت بە هێڵی كۆتایی خۆی گەیشتووە و لە داهاتوودا نرخی نەوتی خاو لە بازاڕەكانی جیهان بەرزبوونەوە بە خۆیەوە دەبینێت.

ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە، كە بارەگاكەی لە فەڕەنسایە ڕایگەیاندووە، كە نرخی نەوت لە 28 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێك بەرزبووەتەوە بۆ زیاتر لە 40 دۆلار و ئەگەری ئەوە لە ئارادایە، كە نرخەكەی بەرزبوونەوەی زیاتر بە خۆیەوە ببینێت.

ئاشكراشی كردووە، كە بەرهەمهێنانی نەوت لە دەرەوەی وڵاتانی ئۆپێك بە بڕی 750 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێكدا كەمی كردووە لە ماوەی ئەمساڵدا، كە ئەو ژمارەیە بە ڕێژەی 25% لە خەمڵاندنی ڕابردووی زیاترە.

بانكە بەناوبانگەكە نیگەرانە

لای خۆشیەوە، بانكی گۆڵدمان ساكس، كە دامەزراوەیەكی خزمەتگوزاری دارایی و وەبەرهێنانی فرە ڕەگەزە لە ئەمریكا و لە جیهاندا باوەڕپێكراوە ڕەشبینی خۆی لە بەرزبوونەوەی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان نیشان داوە و ڕایگەیاندووە، لە ماوەی ئەم مانگەدا نزیكەی 50%ی نرخەكەی بەرزبۆتەوە، كە ئەمەش پێچەوانەی ڕابردوو بووە.

ئەو بانكە جیهانیە لە ڕاپۆرتێكدا، كە داویەتیە هاوبەشەكانی ڕەشبینی خۆی ئاشكرا كردووە و جەختی كردۆتەوە، كە لە هەفتەكانی داهاتوودا بە هێواشی نرخ نەوت نزم دەبێتەوە ئەمەش هاوكات دەبێت لەگەڵ ئەوەی، كە ئاستی عەمباركراوی نەوت لە ئەمریكا دەگاتە ئاستێكی پێوانەیی بەرز، كە قەرەبووی كەمی بەرهەمی ناوخۆیی لەو وڵاتە دەكاتەوە.

نرخی نەوت لە ماوەی 3 مانگدا بەرزترین ئاستی تۆماركرد

ئەمە لەكاتێكدایە، كە ئەمڕۆ نرخی نەوتی خاوی ئەمریكی لە بازاڕەكانی جیهاندا هەڵكشانێكی بەرچاوی تۆماركرد و بەرمیلی گەیشتە 41.7 دۆلار، كە بەرزترین نرخە لە ماوەی سێ‌ مانگی ڕابردوودا.

لە ماوەی ڕابردوودا، ڕوسیا و سعودیە بڕیاری سڕكردنی ئاستی هەناردەی نەوتیان دا، بەئامانجی بەرزكردنەوەی نرخی نەوت و ڕایانگەیاند، كە ئێران بووەتە بەربەست لەبەر دەم رێككەوتننی ئەو دوو وڵاتە و تاران، كە تازە لە هەندێك لە سزا ئابوورییە نێودەوڵەتییەكان ڕزگاری بووە دەیەوێ زۆرترین نەوتی خۆی هەناردەی بازاڕەكان بكات، هاوكات عیراق-یش ئامادەیی خۆی بۆ كەمكردنەوەی ئاستی هەناردەكردنی نەوت دەربڕی لە پێناو بەرزكردنەوەی نرخی نەوت و مەرجی ئەوەشی دانا، كە دەبێت وڵاتانی دیكەش پابەندی بڕیارەكەبن.  

زیادبوونی نرخی نەوت مووچە ئاسایی دەكاتەوە؟

لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، سەفین دزەیی ؛وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان؛ لە دیمانەیەكی ئاژانسی هەواڵی (بلومبێرگ) ڕایگەیاند، بەمەبەستی كەمكردنەوەی قەیرانی دارایی، بەشێوەی كاتی 15% تا 75%ی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم كەمكراوەتەوە و دوای بەرزبوونەوەی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان، سیستەمی پێدانی مووچەی فەرمانبەرانیش ئاسایی دەبێتەوە.

جەختیشی كردەوە، دوای بەرزبوونەوەی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان، مووچەی فەرمانبەران وەك خۆی لێدێتەوە.



ئه‌م بابه‌ته 6678 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

PM:08:16:12/03/2016